متون را می توان به دو بخش عمده، مقدس و غیرمقدس تقسیم کرد. این تقسیم بندی کمک می کند تا شاخص های آنها مورد ارزیابی و بازشناسی قرار گیرد. و ما به وجوه مقدس و راز ماندگاری شان بیشتر پی ببریم.
وداهای هندوان، توراتِ یهودیان، اناجیلِ اربعه ی مسیحیان و قرآنِ مسلمانان از جمله متون مقدسی هستند که در جهان قابل توجه هستند. مهمترین وجه اشتراک این متون، مضامین یکسان در ژانر ادبی و فرهنگی آنهاست.
جوامع دینی متون مقدس را با مواد عالی و هنرهای زیبا و نفیس تهیه و حفظ می کنند. مواجهه ی بسیار محترمانه مردم با این متون، داستان هایی که در باره ی نحوه پیدایش این متون نقل می کنند، تعصبی که بر سر تحریف نشدن و دگرگون نشدن این متون دارند، مناسک و آیین هایی که در باره ی این متون اجرا می کنند، جست و جوی مداومی که برای کشف و تفسیر متون این کتاب ها و استفاده از مضامین شان در زندگی از خود نشان می دهند، همه و همه از منظر علوم شناختی جالب توجه است.(علوم شناختی دین، نعیمه پورمحمدی ص 291)
وجوه مقدس سازی کتاب های مقدس
میربام لورینگ، عناصر هفتگانه ی زیر را در مفهوم کتاب های مقدس دخیل می داند.
اول: متون مقدس منشأ الهی یا محصول بینش، بصیرت یا درون بینی خاصی است.
دوم: با آنها به عنوان امری دارای اقتدار، قوی، تعرض ناپذیر و بسیار حرمت دار رفتار می شود.
سوم: محتوای این متون به عنوان دسته ی هنجار و امور معتبر برای اخلاق و رفتار جامعه در نظر گرفته می شود.
چهارم: آنها اعم از کتبی یا شفاهی، بسته و ثابت تلقی می شوند و نباید به آن اضافه یا از آن کم شود.
پنجم: متون مقدس کامل و جامع تلقی می شود و شامل هر چیزی دانسته می شود که مهم است و به کار همه ی جنبه های زندگی انسان می آید.
ششم: اعضای جامعه از این متون در زمینه های دینی و آیینی استفاده ی بسیار می کنند.
هفتم: متون مقدس حقایق غایی را عرضه می کنند.(همان ص 292)
راز ماندگار متون مقدس
1- خواندن متن کتاب مقدس به منزله ی پیروی از دین
2- مکتوب بودن متن مقدس و اثر آن در حافظه ی فعال
3- آثار فراطبیعی کتاب های مقدس
4- اقتدار کتاب های مقدس و علامت دهی عضویت در جامعه ی دیندار
5- منحصر به فرد بودن آنها و اعمال خاص سوگند و شهادت و تبرک و تعظیم
6- خود را مخاطب کتاب مقدس دانستن. به عنوان دستورالعمل
7- هویت بخشی به گروه دینداران
8- کمک فوق العاده برای بلوغ فردی و رشد اخلاقی(همان ص 294 تا 300)
برچسب:
نویسنده: حسین سلیمانی